رئیس دانشگاه آزاد اسلامی
در مفهوم الگوی دوم تولید علم پیشرو می‌شویم
چهار شنبه 8 اسفند 1397

رئیس دانشگاه آزاد اسلامی گفت: این دانشگاه در مفهوم اجتماعی کردن دانش پیشرو بوده و اکنون می‌خواهد در مفهوم الگوی دوم تولید علم پیشگام باشد.

دکتر محمدمهدی طهرانچی در اولین استارتاپ ویکند محتوای آموزشی دانشگاه آزاد اسلامی واحد الکترونیکی که امروز در سالن شهیدمطهری سازمان مرکزی این دانشگاه برگزار شد، با تبریک ایام ولادت مبارک حضرت فاطمه (س) و چهلمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی، افزود: این مفاهیم در دانشگاه آزاد اسلامی طوری عملیاتی خواهد شد که مفاهیم تغییر سبک زندگی، جهان شبکه‌ای و ورود در سرمایه‌گذاری تولید دانش نه به صورت مقلدانه، بلکه به صورت پیشروانه و کنشگری فعال، هدایت شود.

برگزاری رویدادهایی مانند استارتاپ، مفسر دانشگاه نسل جدید است

طهرانچی ادامه داد: یکی از موضوعاتی که مربوط به نسل جدید دانشگاه است، مفهوم رویداد و شتابدهی است که این رویداد استارتاپ امروز در دانشگاه آزاد اسلامی اجرا می‌شود، اما موضوع مهم‌تر، بلوغ این رویداد در عرصه دانشگاه نسل جدید است و می‌توان گفت این‌گونه رویدادها مفسر دانشگاه نسل جدید است. بنابراین این موضوع فراتر از شکل‌گیری یک کسب و کار است که این کسب و کار جدید در مفهوم دانشگاه نسل جدید ورود کرده است.

عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی گفت: دانشگاه آزاد اسلامی به عنوان پرچمدار دانشگاه نسل جدید می‌خواهد در چله دوم انقلاب که در آن علم و پژوهش، معنویّت و اخلاق، اقتصاد، عدالت و مبارزه با فساد، استقلال و آزادی، عزت ملی و روابط خارجی و مرزبندی با دشمن، سبک زندگی مورد تاکید مقام معظم رهبری قرار گرفته است، در این عرصه‌ها ورود جدی داشته باشد.

تبدیل واحدهای دانشگاه آزاد به واحدهای فناور و نوآور

وی افزود: حرکتی جدی در دانشگاه آزاد اسلامی شروع شده و با تشکیل معاونت‌های تخصصی مانند معاونت تحقیقات، فناوری و نوآوری، به دنبال حمایت و گسترش پژوهش‌های کاربردی هستیم. واحدهای آموزشی گسترده دانشگاه آزاد اسلامی قرار است به واحدهای فناور و نوآور در مدل دانشگاه نسل جدید تبدیل شود.

رئیس دانشگاه آزاد اسلامی تصریح کرد: متاسفانه برخی از سیاست‌گذاران حوزه علم هنوز در دانشگاه نخبه‌گرا و محدود متوقف شده‌اند و همراه با سیر تحول و تطور دانشگاه پیش نیامده‌اند. نکته مهم این است که اگر در جهان شبکه‌ای و تاثیر آن بر دانشگاه پیشگام نباشیم، به شدت متاثر و دنباله‌رو خواهیم بود، چرا که دانشگاه‌ها و نظام‌های آموزشی یا پیشرو هستند یا دنباله‌رو و یا مستقل.

دانشگاه آزاد در خلق دانش و مفاهیم پیشرو خواهد بود

طهرانچی خاطرنشان کرد: دانشگاه آزاد اسلامی ۴۰ سال مفهوم دانشگاه مستقل را تجربه کرده است و به عنوان دانشگاه مستقل از سویی می‌خواهد همچون دانشگاه‌های پیشرو در خلق دانش و خلق مفاهیم پیشگام بوده و از طرفی رفتار تبعی از دیگران نداشته باشد، بنابراین ما استارتاپ ویکندها را به تبعیت از مدل غربی آن برگزار نمی‌کنیم، بلکه چنین رویدادهایی را برگزار می‌کنیم تا در عرصه برنامه‌ریزی نوین دانشگاه نسل دوم با الگوی تولید دانش بتوانیم کنشگر فعال باشیم.

دانشگاه در سیر تحولی خود جلوه‌های مختلفی از تمدن را به ظهور رساند

وی در ادامه با اشاره به دانشگاه و تحولات آن در جهان و ایران، گفت: دانشگاه به عنوان نهادی برآمده از مدرنیته در عمر ۳۰۰ ساله خود در غرب تحولات زیادی داشته است. زمانی که «یونیورسیتی» وارد ایران شد، با توجه به پیشینه کارکرد دانشگاه‌هایی مانند «جندی شاپور» و مدارس و حتی دانش‌شهرهایی مانند «ربع‌رشیدی» به «دانشگاه» ترجمه و تعبیر شد.

طهرانچی با بیان اینکه پس از انقلاب صنعتی در غرب، دانشگاه مراحل مختلفی را پشت سر گذاشت، خاطرنشان کرد: دانشگاه در سیر تحولی خود جلوه‌های مختلفی از تمدن را به ظهور رساند و در مسیر کاملاً هماهنگ با تحولات اجتماعی و اقتصادی حرکت کرد که آخرین جلوه آن، جهان شبکه‌ای است.

رئیس دانشگاه آزاد اسلامی با اشاره به اینکه در گذشته دانشگاه نهاد نخبگان بود، تصریح کرد: با توجه به رئالیسم و ایده‌آلیسم، دانشگاه دو شکل کارکردگرایانه و اجتماعی پیدا کرد و این کارکردها در اروپا یک جهت و در آمریکا جهت دیگری را طی کرد.

فناوری‌های فرارشته‌ای به سرعت مفهوم دانشگاه را تکثیر کردند

وی ادامه داد: از سال ۱۹۷۰ دانشگاه‌ها از «نخبگانی» به دانشگاه «گسترده» وارد شدند. به این معنا که دیگر فقط افراد خاص جامعه به دانشگاه نمی‌رفتند، بلکه علم، اجتماعی و دانشگاه تبدیل به ابزاری برای توسعه مفهوم شهروندی شد. در ابتدای این قرن فناوری‌های فرارشته‌ای مطرح شد و این فناوری‌ها به سرعت مفهوم دانشگاه را تکثیر کردند.

دانشگاه در عصر اطلاعات وارد عرصه جدید شد

عضو هیات امنای دانشگاه آزاد اسلامی با بیان اینکه در عصر اطلاعات دانشگاه وارد عرصه دیگری شد و در سه عامل تغییر ماهیت یافت، گفت: در این عرصه دیگر دولت تامین‌کننده محض هزینه‌های دانشگاه نبود و مردم و مصرف‌کنندگان علم هم در تامین هزینه‌های دانشگاه و نهادهای دانش، بروز و ظهور کردند به طوری که زمانی دانش تنها متعلق به دانشگاه‌ها بود، اما اکنون ۱۷۵ شرکت بین‌المللی مقاله تولید می‌کنند و دانشگاه، دیگر تنها نهاد دانش نیست و بخش‌های تجاری نیز به عنوان مصرف‌کننده به تولید دانش روی آورده‌اند.

طهرانچی با بیان اینکه عامل دیگر در تغییر ماهیت دانشگاه، ارتباطات و شبکه‌های ارتباطی است، اظهار کرد: فناوری اطلاعات با تغییر انقلابی در این عرصه بسترساز تشکیل جهان شبکه‌ای شد که دانشگاه را هم تحت تاثیر خود قرار داد.

وی افزود: همچنین تغییر و تحولات سبک زندگی اجتماعی به عنوان عامل سوم مطرح است، چرا که سبک زندگی اجتماعی مردم به شدت تغییر کرد، بنابراین مفهوم دانشگاه را این سه عامل تحت تاثیر قرار داد.

عمر الگوی اول تولید دانش به پایان رسیده است

وی افزود: دانشمندان عرصه تحقیق دانش و دانشگاه و سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی آموزش عالی عبارتی دارند که عمر الگوی اول تولید دانش به پایان رسیده و دانشگاه در این قرن وارد عرصه جدیدی شده که مفهوم الگوی دوم تولید دانش است و مشخصات و خصوصیات خاص خود را دارد. این کنشگران جدید، اجتماع، سرمایه‌داری بخش خصوصی و دنیای ارتباطات تاثیر جدی بر این مفهوم گذاشت و دانش دیگر منحصر به دانشگاه به شکل قدیم نیست.

رئیس دانشگاه آزاد با بیان اینکه مفاهیمی چون استارتاپ، مرکز رشد، شتابدهنده، پارک علم و فناوری، شرکت دانش بنیان و… در این دوره ایجاد شد، گفت: در گذشته اقتصاد مبتنی بر دانش این‌گونه نبود. البته سال‌های زیادی است که پس از اختراع ماشین بخار، تحولات اجتماعی و شرکت‌ها مبتنی بر دانش پیش می‌رفت، اما اکنون چه شده که موضوع اقتصاد دانش‌بنیان مطرح است؟ مگر اقتصاد گذشته اقتصادی نبود که از دانش بهره می‌گرفت؟ سال‌های سال است که مفهوم پژوهش توسعه‌ای مطرح است. پس این مفهوم جدید چیست؟

طهرانچی ادامه داد: این‌ها مفاهیمی است که گاهی در ترجمه‌ها به درستی با آن روبرو نشدیم. مفهوم این است که رسالت و ماموریت دانشگاه در پرورش نسل جدید تغییر کرده است. زمانی دانشگاه‌ها فقط دانش تخصصی افراد را تضمین می‌کردند و مدرکی که به فرد می‌دادند، حکایت از تامین دانش تخصصی او داشت، اما امروز دانش اجتماعی و مهارتی هم در متن دانشگاه نهفته شده است.

وی خاطرنشان کرد: دانشگاه‌های نسل قبل دانشگاه‌هایی خلاق بودند، اما مفهوم نوآوری موضوع جدیدی بود که همراه با عبارت تجاری‌سازی دانش ظهور یافت.

دانشگاه آزاد در اجتماعی شدن دانش در ایران نقش جدی داشته است

عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی با بیان اینکه مفهوم جهان شبکه‌ای، سبک زندگی و سرمایه‌گذاری غیردولتی، دانشگاه را متحول کرده است، تاکید کرد: باید الزامات دانشگاه جدید را شناخت و به آن اشراف پیدا کرد. دانشگاه آزاد اسلامی به عنوان دانشگاه نخبه‌گرا که در اجتماعی شدن دانش در ایران نقش جدی داشته است، مفهوم گسترده و اجتماعی شدن دانش را با ایجاد واحدهای دانشگاهی در شهرها متحول کرد و در طول ۳۶ سال خدمت خود، توانسته بیش از ۶ میلیون فارغ‌التحصیل را وارد اجتماع کند و اکنون هم بیش از یک میلیون و ۳۰۰ هزار دانشجو در حال تحصیل در این دانشگاه هستند.

رئیس دانشگاه آزاد تصریح کرد: برخی از همکاران ما در سیاست‌گذاری آموزش عالی به موضوع گسترده شدن دانش توجه ندارند و هنوز از نگاه نخبگانی به دانشگاه نگاه می‌کنند، در صورتی که عمر دانشگاه نخبگانی از سال ۱۹۷۵ به سر آمده است.