گفت‌وگو با دکتر رضا امرالهی؛
دغدغه‌ دلواپسان را ندارم؛دانش جامعه باید بالا برود/ برای راه‌اندازی آزمایشگاه ملی در دانشگاه آزاد و مرکز پرورش رییس واحد، طرح‌ داریم
چهار شنبه 19 آذر 1393

بدون اغراق،رضا امرالهی یک مرد هسته‌ای است اما این به آن معنا نیست وقتی در کسوت نماینده تام‌الاختیار رییس بزرگترین دانشگاه غیردولتی قرارگرفت، سرشار از ایده‌های بکر نباشد.برای او اتم، سرامیک،دانه‌های روغنی و تربیت مدیر به یک‌اندازه مهمند.

به گزارش خبرگزاری آنا، دکتر رضا امراللهی مرد اول آموزش و گداخت هسته‌ای ایران است، 16 سال رئیس سازمان انرژی اتمی ایران بوده است و علاوه بر آن، ریاست دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی، ریاست دانشکده مهندسی هسته‌ای و فیزیک دانشگاه امیرکبیر و عضویت در هیات امنای چندین دانشگاه کشور را در کارنامه خود دارد.

او که مقطع دکترا را در دانشکده مهندسی هسته‌ای و فیزیک دانشگاه صنعتی امیرکبیر راه‌اندازی کرده است، این روزها در دفتر خود و در کنار دانشجویان دوره دکترایش پست جدیدی هم در اختیار گرفته است؛ رضا امراللهی نماینده تام الاختیار رئیس دانشگاه آزاد اسلامی در استان‌های اصفهان، یزد، سمنان است.

این مرد هسته‌ای که به سختی حاضر به انجام مصاحبه می‌شود، در گفت‌وگو با خبرگزاری آنا به تشریح اقدامات و برنامه‌های فعلی و آتی خود برای این 3 استان پرداخت. البته از آنجایی که نمی‌شود سراغ یک دانشمند هسته‌ای رفت و از او درباره فعالیت‌ها و برنامه‌های هسته‌ای کشورمان نپرسید، بخشی از این گفت‌وگو که در روزهای آتی تقدیم حضورتان می‌شود، به مسائل هسته‌ای ایران و حاشیه و متن آن خواهد پرداخت. در حال حاضر، بخش اول این گفت‌وگو را می‌خوانید.

ورود شما به دانشگاه آزاد اسلامی و همکاری‌تان با این مجموعه دانشگاهی چطور اتفاق افتاد؟

من علاقه بسیاری به آیت‌الله هاشمی دارم و احترام ویژه‌ای برای ایشان قائلم. بنابراین آغاز همکاری من با دانشگاه آزاد اسلامی به دلیل اراداتی بود که برای رئیس مجمع تشخیص مصحلت نظام داشته و دارم؛ علاوه بر آن با دکتر میرزاده نیز آشنایی و دوستی قدیمی و دیرینه‌ای دارم. در حال حاضر هم نماینده تام‌الاختیار رئیس دانشگاه آزاد اسلامی در استان‌های اصفهان، یزد و سمنان هستم.

یکی از مشکلاتی که مدیریت جدید دانشگاه آزاد اسلامی با آن مواجه بوده و اکنون تا حدودی مرتفع شده است، زیان‌ده بودن برخی واحدها است. به عنوان نماینده تام‌الاختیار دکتر میرزاده در این سه استان، چه برنامه‌هایی را برای آنها طراحی کرده‌ و در نظر دارید؟

در استان‌های اصفهان، یزد و سمنان تقریبا 50 دانشگاه کوچک و بزرگ متعلق به دانشگاه آزاد اسلامی وجود دارد و ما قصد داریم در این استان‌ها اقدامات مهمی را انجام دهیم. در همین راستا برخی طرح‌‎ها به صورت پایلوت و آزمایشی در این سه استان انجام خواهد شد و پس از کسب نتیجه لازم، این طرح‌ها و اقدامات در سطح کشور مدل‌سازی خواهد شد.

مشخصا این طرح‌ها و برنامه شامل چه کارهایی است؟

برای نمونه، اولین کاری که در استان اصفهان قرار است انجام شود ، تاسیس مرکزی است که وظیفه‌اش تربیت و آموزش روسای واحدهای دانشگاه آزاد است. یعنی به این سمت پیش برویم که همه روسای دانشگاهی قبل از پذیرش مسئولیت، آموزش‌ها و مهارتهای مدیریتی در بخش علمی و اجرایی را کسب کرده باشند. به همین خاطر، طبق برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده تلاش ما این است افرادی که قرار است در پست‌های مدیریتی در دانشگاه آزاد حضور داشته باشند باید حداقل یک‌سال و نیم در این مرکز آموزش ببیند.

این طرحی که می‌گویید، طرح جدیدی است ؟

خیر، مساله تازه‌ای نیست و در بسیاری از کشورهای دنیا نیز امری معمول و مرسوم است و برخی موسسات و مرکز‌ها وظیفه دارند مدیر تربیت کنند. لذا طبق برنامه‌ریزی انجام‌شده ، افرادی که صلاحیت لازم را دارند در این مرکز آموزش می‌بینند و پس از آنان برای پست‌های مدیریتی دانشگاه‌ آزاد استفاده خواهد شد.

این اقدام برای اولین بار است که در ایران اجرایی می‌شود؟

بله. تاکنون چنین کاری در کشور انجام نشده است.

چه نامی برای این مرکز که وظیفه تربیت و آموزش مدیر را برای واحدهای دانشگاه آزاد اسلامی دارد، در نظر گرفته‌اید؟

هنوز در این ارتباط تصمیمی گرفته نشده است اما آنچه که مسلم است مرکزی با عنوان تربیت رئیس واحد خواهد بود.

نحوه انتخاب این افراد برای آموزش به چه شکلی خواهد بود؟

ما رزومه‌ها و سوابق افراد را طبق روش‌هایی که در دنیا مرسوم است، بررسی می‌کنیم و براساس آن تصمیم می‌گیریم.با این روشی که در پیش خواهیم گرفت پارتی‌بازی به نوعی از بین خواهد رفت و کسی نباید انتظار داشته باشد به‌راحتی در پست‌های مدیریتی قرار بگیرد.

در بین افرادی که قرار است در این مرکز حضور داشته باشند، روسای فعلی واحدهای دانشگاه هم حضور دارند؟

هرچند هنوز کار به طور کامل اجرا نشده اما قطعا بنا داریم از روسای واحدها نیز برای آموزش دعوت به‌عمل بیاوریم چون قرار نیست کسی از بیرون از مجموعه دانشگاه، در راس واحد‌های مجموعه قرار بگیرد اما باید حداقل 15 سال کار کرده باشد و سوابق مدیریتی هم داشته باشد.

تاسیس این مرکز در چه مرحله‌ای قرار دارد؟

بسیاری از مراحل انجام شده است و ما در حال نوشتن اساس‌نامه این مرکز هستیم.

این اقدام پیشنهاد شخص شما بوده است؟

بله.

شما بیشتر از یک‌سال است که در دانشگاه آزاد اسلامی حضور دارید، نقاط قوت و ضعف این مجوعه را در چه مواردی دیدید؟

دانشگاه آزاد نقاط قوت فراوانی دارد و از گذشته سعی کرده است تا دورترین و محروم‌ترین نقاط کشور واحد آموزش دانشگاهی تاسیس کند. این مساله برای خانواده‌هایی که علاقه دارند فرزندانشان در نزدیکی محل سکونت به تحصیل بپردازند، بسیار با اهمیت است. به نظرم ادامه تحصیل یک فرد در محیطی که رشد کرده، متولد شده و با آن محیط قرابت فرهنگی دارد، موضوعی با اهمیت است.

و اما نقطه ضعف؟

تنها مساله‌ای که به نظرم می‌توان به آن اشاره کرد یکسان نبودن نحوه آموزش و درس‌خواندن در واحدهای مختلف دانشگاهی است. یعنی در یک دانشگاه به سختی می توان تحصیل کرد و در یک واحد دیگر بسیار راحت است.

اما این مساله در دانشگاه‌های دولتی نیز مشاهده می‌شود و کلا موضوع فراگیری در ایران و حتی شاید دنیا باشد.

بله همین مساله در دانشگاه‌های دولتی نیز وجود دارد و متاسفانه نمونه بدتر آن را ما در دانشگاه‌های تازه تاسیس مشاهده می‌کنیم. اما ما باید سعی کنیم که این مشکل حداقل در دانشگاه آزاد اسلامی برطرف شود.

در سه استانی که شما به عنوان نماینده تام‌الاختیار رئیس دانشگاه آزاد اسلامی حضور دارید، برنامه‌ای برای رفع این مساله دارید؟

اقدامات بسیاری در دستور کار قرار دارد. به هرحال در ابتدای راه هستیم و بسیار تاکید داریم که همه آنها به خوبی و با کیفیت بالا به مرحله اجرایی‌شدن برسد.



ارائه طرح راه‌اندازی آزمایشگاه ملی برای دانشگاه آزاد اسلامی


از دیگر برنامه‌هایتان به چه چیزی می‌توانید اشاره کنید؟

یکی دیگر از اقدامات مهمی که در نظر داریم، راه‌اندازی یک آزمایشگاه بسیار بزرگ و با امکانات فوق‌العاده است. جای خالی این آزمایشگاه‌ در دانشگاه آزاد به خصوص در رشته‌های مهندسی و فنی بسیار احساس می‌شود. بر همین اساس قصد راه اندازی یک آزمایشگاه ملی داریم که تمامی دانشجویان دوره فوق‌لیسانس و دکتری بتوانند در یک سال تحصیلی، دوره 30 روزه‌ای را در این آزمایشگاه بگذرانند.

فواید این طرح چیست؟ چو به هر حال در حال حاضر امکانات آزمایشگاهی دانشگاه آزاد به خصوص در برخی واحدها مثل علوم و تحقیقات تهران، بسیار عالی است .

با داشتن این نوع آزمایشگاه، دانشگاه آزاد هزینه کمتری را متحمل خواهد شد زیرا دیگر لازم نیست که هر واحد دانشگاهی برای خودش یک آزمایشگاه کاملا تخصصی راه‌اندازی کند و از طرف دیگر، تمامی دانشجویان تحصیلات تکمیلی می‌توانند در این آزمایشگاه ملی حضور داشته باشند و بر تجربیات خود بیافزایند.

این آزمایشگاه ملی شامل تمامی رشته‌ها می‌شود؟
بله.

پس پروژه بسیار عظیمی است.

بله دقیقا همین طور است اما باید انجام شود زیرا جای خالی آن به‌شدت در کشور احساس می‌شود.

در طرح شما، مرکز این آزمایشگاه در کدام استان در نظر گرفته شده‌است؟

در این ارتباط باید دکتر میرزاده نظر نهایی را بدهند اما ما اصفهان یا یزد را برای تاسیس این آزمایشگاه عظیم و ملی مد نظر قرار داده‌ایم. چون در مرکز ایران قرار دارد و فاصله نزدیکی به چهارگوشه کشور دارد.

این پیشنهاد به دکتر میرزاده رئیس دانشگاه آزاد اسلامی ارائه شده است؟

بله، مدتی پیش ارائه شد.


دغدغه‌ دلواپسان را ندارم چون باید دانش جامعه بالا برود


یکی از هجمه‌هایی که اخیر به دانشگاه آزاد وارد می‌شود، موضوع افزایش پذیرش دانشجو در دوره تحصیلات تکمیلی است. آیا شما به عنوان فردی علمی و دانشگاهی، دغدغه‌هایی را که دلواپسان در این‌باره مدعی هستند، قبول دارید و آن را دغدغه می‌دانید؟

خیر، من چنین دغدغه‌ای ندارم. باید دانش جامعه بالا برود. با افزایش سطح سواد جامعه کشور دچار بحران نخواهد شد در عین حال، در چنین جامعه‌ای آمار و ارقام بزهکاری‌های نیز کاهش پیدا خواهد کرد. بنابراین هرچه زمینه برای بالا بردن دانش و سواد افراد در جامعه ایجاد شود در نهایت منجر به افزایش مقاله‌های علمی ایران در سطح جهانی خواهد شد و در سطح داخلی نیز تاثیرات بی‌شماری خواهد داشت. به همین خاطر ما باید زمینه تحصیل را برای کسی علاقه به ادامه آن دارد،‌ فراهم کنیم و از آن مهم‌تر ما نمی‌توانیم جلوی افزایش سطح سواد و آگاهی مردم را بگیریم.

یکی از اقداماتی که در دانشگاه آزاد بر روی آن تاکید بسیاری شده است، دکتری پژوهش محور است. نظر شما در این ارتباط چیست؟

معتقدم که در این زمینه می‌توان با سرعت کمتری حرکت کرد.

چرا؟

زیرا معتقدم کسی که دکترای پژوهش محور دارد باید از لحاظ دانش و سطح سواد تسلط کاملی به موضوع داشته باشد. بر این باورم کسی که قصد دارد دکترای پژوهش محور بگیرد باید حداقل 20 سال کار پژوهشی کرده باشد و اینگونه نباشد که یک نفر جوان و بدون سابقه تجربی در آن حوزه و رشته، وارد این مقطع شود.

این مساله برگرفته از تجربه سایر کشورهاست؟

بله همینطور است. عمده کشورهای دنیا مدرک‌گرا نیستند و ما نیز باید روی این موضوع تمرکز کنیم و اتفاقا از این طریق، می‌توانیم به این هدف مهم دست پیدا کنیم.


ایجاد پژوهشکده سرامیک‌سازی در میبد و دانه‌های روغنی در اردکان


طرح‌ها و ایده‌های جالبی را مطرح‌ می‌کنید که متفاوت از بحث‌هایی است که تاکنون در آموزش عالی کشور مطرح شده است. با این حساب به نظر می‌رسد برنامه‌های نو و جدید زیادی دارید! همین طور است؟

(با خنده)؛ همانطور که اشاره کردم طرح‌های زیادی در دستور کار است. مثلا در نظر داریم اگر کسی دیپلمه رشته مکانیک است و پس از آن ادامه تحصیل نداده است، شرایط ادامه تحصیل آکادمیک را برایش فراهم آوریم چون این فرد با همان دیپلم، 10 سال تجربه کار در این حوزه را دارد و چنانچه شرایط ادامه تحصیل آسان برای مقطع فوق‌دیپلم فراهم شود، آن فرد قطعا می‌تواند از طریق دانش، بر تجربیات خود بیافزاید و این موضوعی است که درباره بسیاری از موارد صادق است.

علاوه بر همه این‌ها، در استان یزد هم دو شهر دانشگاهی داریم. شهر میبد که دارای کارخانه‌های متعدد سرامیک سازی است و ما بنا داریم در این شهر پژوهشکده سرامیک‌سازی ایجاد کنیم تا ارزش و بهره‌وری کارها بالاتر برود. همچنین برای دانه‌های روغنی در شهر اردکان استان یزد نیز برنامه داریم و برای اینکه کیفیت این دانه‌های روغنی در شیرینی‌های یزدی بالاتر ببریم، پژوهشکده‌ای هم در این ارتباط تاسیس خواهد شد.همچنین پژوهشکده‎‌هایی هم در استان‌های اصفهان و سمنان راه‌اندازی خواهد شد که متعاقبا اخبار آن اعلام خواهد شد.

از این که به دانشگاه آزاد اسلامی آمده‌اید و فعالیت دارد، در مجموع راضی هستید؟

قطعا همین طور است؛ من علاوه بر دوستی دیرینه‌ای که با دکترمیرزاده دارم با تمام وجود نیز به آیت‌الله هاشمی علاقه‌مندم و نمی‌شود که این دو بزرگوار به من پیشنهادی دهند و من پاسخ منفی به این درخواست آنان بدهم. اکنون نیز رضایت دارم و امیدوارم در همکاری با دانشگاه آزاد اسلامی بتوانم منشا اقدامات متفاوت و تاثیرگذاری باشم.

گفت‌وگو: مریم جمشیدی و مریم یوسفی